Ortadoğu'da Savaş Büyüyor: Uzmanlar Uyarıyor, “Pandora’nın Kutusu Açıldı”

Ortadoğu’nun iki güçlü ve iyi silahlanmış gücü olan İsrail ve İran arasında tırmanan savaş, bölgeyi yeni bir felaketin eşiğine getiriyor. ABD'nin İran’daki nükleer tesislere düzenlediği hava saldırısı, çatışmaları daha da alevlendirirken, komşu ülkelerde de krizin yayılmasından korkuluyor.

Cumartesi gecesi ABD Başkanı Donald Trump, Fordo, Natanz ve İsfahan’daki üç nükleer tesisin vurulduğunu açıkladı. Bu açıklamanın ardından Orta Doğu semaları savaş uçakları ve füzelerle doldu. Gelişmeler, milyonlarca insanı savaşın gölgesinde bırakmış durumda.

Uzmanlar Uyarıyor: “İran Geri Adım Atmaz”

Johns Hopkins Üniversitesi'nden Orta Doğu uzmanı Doç. Dr. Narges Bajoghli, New York Times’a yaptığı açıklamada,

“Pandora’nın kutusunu açıyoruz. İran beyaz teslim bayrağını çekmeyecek.”
ifadelerini kullandı.

New York Times’ın analizine göre, bu yeni savaş Ortadoğu’daki güç dengelerinin ciddi biçimde değiştiğini gözler önüne seriyor. Özellikle vekil güçler üzerinden yürütülecek karşı saldırılar, Hürmüz Boğazı ve petrol altyapısı gibi küresel ekonomi açısından hayati öneme sahip noktaları da hedef haline getirebilir.

“21. Yüzyılın Silahlarıyla Orman Kanunları”

Prof. Bajoghli, gelişmeleri şu sözlerle değerlendirdi:

“Yeni bir uluslararası döneme, eski bir dünya düzenine giriyoruz. Bu güç ve orman kanunlarının hâkim olduğu bir düzen… Ama artık 21. yüzyılın teknolojisi ve silahlarıyla.”

Habere göre, uluslararası hukuk ve kurumların bu savaşta etkisiz kaldığı bir tablo da dikkat çekiyor. BM Güvenlik Konseyi'nin müdahalesi beklenmiyor çünkü ABD'nin muhtemel bir ateşkes kararını veto etme ihtimali çok yüksek.

Netanyahu’dan “Bölgesel Dönüşüm” Mesajı

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, saldırıların yalnızca askeri değil, politik amaçlar taşıdığını da belirterek,

“Orta Doğu’nun çehresini değiştiriyoruz, bu İran içinde köklü değişimlere yol açabilir”
dedi. Bu açıklama, İsrail’in hedefinin yalnızca nükleer tesislerle sınırlı olmadığını gösteriyor.

Bölge Ülkeleri Sessiz, Endişeli ve İkiye Bölünmüş

Bloomberg Economics Orta Doğu baş analisti Dina Esfandiary, bölge ülkelerinin yaşananlara karmaşık duygularla yaklaştığını belirtiyor:

“Bazı ülkeler İran’ın üst düzey askeri kadrosunun ortadan kaldırılmasından memnun. Ancak aynı zamanda İsrail’in bölgede daha büyük bir rol üstlenmesinden ve ABD desteğiyle agresifleşmesinden korkuyorlar.”

Bu durum, Orta Doğu’daki diğer ülkeleri şu soruyla baş başa bırakıyor:

“İsrail bir sonraki adımda nereye yönelecek?”

Kriz Yayılıyor mu?

Bölgedeki çatışmanın komşu ülkelere sıçraması ihtimali sürerken, özellikle Lübnan, Suriye, Irak ve Yemen’deki İran destekli grupların sahaya inmesi bekleniyor. Körfez ülkeleri ise ticaret yollarının kapanmasından ve petrol ihracatının sekteye uğramasından ciddi endişe duyuyor.