Hürmüz Boğazı krizi petrol fiyatlarını sıçrattı: Varil başına 100 dolar uyarısı

İran’ın, ABD'nin nükleer tesislere yönelik hava saldırısına vereceği muhtemel tepki kapsamında Hürmüz Boğazı’nı kapatabileceğine dair endişeler küresel petrol piyasalarında büyük dalgalanmalara yol açtı. Petrol vadeli işlemleri yaklaşık %10 oranında artarken, Brent petrolünün varil fiyatı kısa süreliğine 80 doların üzerine çıktı. Bu, Ocak 2025’ten bu yana ilk kez görülen seviye oldu.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi'ne göre, Hürmüz Boğazı’ndan her gün yaklaşık 20 milyon varil petrol taşınıyor; bu, küresel arzın yaklaşık beşte birine denk geliyor. Boğaz, Basra Körfezi’ni Umman Denizi’ne bağlayan ve İran’ın kuzey kıyılarını kontrol ettiği kritik bir geçiş noktası. Bu nedenle, İran’ın boğazı kapatma tehdidi hem piyasalarda hem de dünya genelinde siyasi gerginliği artırdı.

CNN’in analizine göre, Hürmüz Boğazı’nın kapatılması durumunda petrol fiyatları varil başına 100 dolara kadar çıkabilir. Tortoise Capital’dan Rob Thummel, “Hürmüz Boğazı işler durumda olmazsa küresel ekonomi ciddi darbe alır” değerlendirmesinde bulundu. İran Meclisi, boğazın kapatılması için önerge verirken, nihai kararın İran Ulusal Güvenlik Konseyi’ne ait olduğu belirtildi.

İran’a yakın Kayhan gazetesinin genel yayın yönetmeni Hüseyin Şeriatmedari, “Fordo tesisine saldırının ardından sıra bizde” mesajıyla misilleme olasılığını gündeme taşıdı. İran uzmanı Muhammed Ali Şabani ise CNN’e yaptığı açıklamada, “İran’ın jeopolitik konumu, Trump’ın ekonomik planını çökertme kapasitesi sunuyor” dedi.

Bununla birlikte, enerji analistleri İran’ın boğazı gerçekten kapatma ihtimalinin düşük olduğunu düşünüyor. Vanda Insights CEO’su Vandana Hari, İran’ın böyle bir adım atması durumunda hem komşularını hem de en büyük alıcısı olan Çin’i karşısına alacağını belirterek, “Bu İran için kazancı olmayan, kaybı çok büyük bir adım olur” dedi.

ABD ve Avrupa ülkeleri söz konusu boğazdan daha az petrol ithal ederken, Çin, Hindistan ve Güney Kore gibi Asya ekonomileri büyük oranda bu bölgeye bağımlı. İran’dan en fazla petrol ithal eden ülke olan Çin, 2025’in ilk çeyreğinde günde 5.4 milyon varil petrolü bu geçitten aldı.

Hindistan Petrol ve Doğal Gaz Bakanı Hardeep Singh Puri, yaptığı açıklamada, ülkesinin enerji tedarikini çeşitlendirdiğini vurgulayarak “Hürmüz Boğazı’na bağımlılığımız azaldı, tedarik güvenliğini sağlamaya devam edeceğiz” dedi.