Bartın’da 640 Yıllık Anıt Ağaç Keşfedildi: Köylüler Tesadüfen Buldu, Uzmanlar Hayran Kaldı

Bartın'ın Akbaş köyü Hızarbaşı mevkiinde, köylülerin rastgele dolaşırken fark ettiği dev çınar ağacı, bölgeye gelen ormancılar ve yetkililerce yapılan incelemeler sonucunda en az 640 yaşında olduğu belirlenerek tescil sürecine alındı. Türkiye’nin yaşayan tarih hazinelerinden biri olma yolunda olan bu ağaç, hem biyolojik hem de kültürel değeriyle dikkat çekiyor.

Köylülerin bildirmesiyle harekete geçen İl Çevre ve Orman Müdürlüğü, Bartın Valisi Nurtaç Arslan’ın talimatıyla Bartın Üniversitesi Orman Fakültesi öğretim üyelerinden oluşan bir komisyonu bölgeye yönlendirdi. Uzman ekip, ağacın türü, boyutları ve çevresel durumu hakkında kapsamlı araştırma yaptı. Vali Arslan, beraberindeki heyetle birlikte alanda incelemede bulunarak, ağacın anıt ağaç olarak tescillenmesi için çalışmaların başlatılması talimatını verdi.

İkinci Anıt Ağaç Müjdesi
Bartın Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Akkaya, yapılan ortak çalışmalarda aynı bölgede 540 yaşında ikinci bir çınar ağacının daha tespit edildiğini açıkladı. Her iki ağacın da “boyutsal anıt ağaç” kriterlerini karşıladığını belirten Akkaya, bu keşiflerin Bartın’ın ekoturizmine büyük katkı sağlayacağını vurguladı.

Teknik Değerleri Belli Oldu
Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barbaros Yaman, 640 yaşındaki 2 numaralı Doğu çınarının teknik detaylarını şöyle açıkladı: “Boyu 39 metre, gövde çapı yaklaşık 390 cm, tepe çapı 20 metre. Artım burgusu kullanılamadığı için çevredeki sağlıklı çınarlardan alınan örneklerle yapılan tahmin sonucunda ağacın yaşını 600–680 yıl arası, ortalama 640 yıl olarak belirledik. Anıtsal değer puanı 72 olarak hesaplandı, bu da tescil için gereken minimum değerin oldukça üzerinde.”

İkinci çınarın ise boyunun 32 metre, çapının 310 cm, tepe çapının 15 metre olduğu ve yaklaşık 540 yaşında bulunduğu belirtildi. Bu ağacın da anıtsal değer puanı 60 olarak kayda geçti.

Ağacın Üzerinde Başka Bir Ağaç Filizlendi
Prof. Dr. Yaman ayrıca, 640 yıllık çınarın gövdesinde farklı bir ağaç türünün, muhtemelen doğu gürgeni, filizlendiğini belirterek bu durumu “doğal bir birleşme mucizesi” olarak tanımladı. Ağaç kovuklu olsa da genç sürgünlerle sağlıklı biçimde büyümeye devam ediyor.

Bin Yıllık Yaşam Potansiyeli
BARÜ Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erol Kırdar ise Doğu çınarının yalnızca bir odun kaynağı değil, tıptan peyzaja, eczacılıktan doğa korumaya birçok alanda kullanılan bir tür olduğunu söyledi. Kırdar, “Bu tür, bin yıla kadar yaşayabiliyor. Türkiye’de hâlen tescillenmeyi bekleyen çok sayıda anıtsal orman ağacı var,” dedi.

Hikâyeleri Turizme Kazandırılmalı
Yetkililer ve akademisyenler, bu ağaçların sadece fiziksel değil, kültürel yönlerinin de araştırılması gerektiğini vurguladı. Rektör Prof. Dr. Akkaya, köy halkının hafızasında yer eden anılar ve anlatıların kayıt altına alınması çağrısında bulunarak, “Ağaçların geçmişine dair bilgiler, bölge turizmine katkı sağlayacak değerli birer unsur olabilir,” ifadelerini kullandı.