AB’den yeni üyelik formülü: Ukrayna için “veto hakkı olmadan üyelik” seçeneği masada

Avrupa Birliği (AB), yeni üyelerin ilk aşamada tam oy ve veto hakkı olmadan Birliğe katılabilmesini değerlendirmeye aldı. AB kaynaklarından edinilen bilgilere göre, özellikle Macaristan’ın vetosunu aşarak Ukrayna’nın üyelik sürecinde ilerleme sağlamak amacıyla çeşitli formüller masada bulunuyor.

Bu öneriler arasında en dikkat çekeni, “yeni üyelerin ilk aşamada kısıtlı haklarla katılması” modeli. Bu formül, 23 Ekim’de yapılacak AB Zirvesi’nde liderlerin gündeminde olacak. Ancak diplomatik kaynaklar, bu aşamada “çığır açan” bir karar beklenmediğini belirtiyor.

AB içinde uzun süredir, oybirliği yerine nitelikli çoğunlukla karar alınmasına yönelik reform tartışmaları devam ediyor. Özellikle dış politika ve genişleme konularında tek bir ülkenin vetosunun süreci kilitlemesi, Birliğin etkinliğini zayıflattığı gerekçesiyle eleştiriliyor.

Bazı üye ülkeler, veto hakkının kademeli olarak sınırlandırılması ve çoğunluk oylamasının daha geniş alanlarda uygulanması gerektiğini savunuyor. Ancak bu tür düzenlemeler, AB anlaşmalarının revizyonunu gerektirdiği için tüm üyelerin onayına bağlı kalıyor ve süreç yavaş ilerliyor.

Ukrayna’nın üyelik süreci
Ukrayna, Rusya’nın 24 Şubat 2022’de başlattığı savaşın ardından 28 Şubat 2022’de AB’ye üyelik başvurusunda bulundu. AB Komisyonu, başvuruya ilişkin görüşünü 17 Haziran 2022’de açıkladı ve 23 Haziran 2022’de AB Konseyi, Ukrayna’ya aday ülke statüsü verdi.

Ardından 14-15 Aralık 2023’teki zirvede, Ukrayna ile müzakerelerin başlatılması yönünde karar alınsa da, sürecin resmen başlaması için gerekli olan hükümetlerarası konferans henüz toplanmadı.

Sürecin tıkanmasının en önemli nedenlerinden biri olarak Macaristan’ın vetosu gösteriliyor. Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Ukrayna’nın üyeliğine karşı tutumunu defalarca dile getirerek, Kiev yönetiminin AB’ye hazır olmadığını savunuyor.