2025’in Kelimesi Seçildi: “Dijital Vicdan”

Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından düzenlenen halk oylamasıyla 2025 yılının kelimesi belli oldu. Yaklaşık 300 bin kişinin katıldığı oylama sonucunda, yılın kelimesi/kavramı “dijital vicdan” olarak seçildi.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sonucu sosyal medya hesabından duyurdu. Ersoy paylaşımında, “Dijital vicdan” kavramının, dijital çağda vicdanın sorumluluk ve eylemden uzaklaşıp yalnızca bir ‘tıklama’ya indirgenmesini düşündürücü biçimde gündeme taşıdığını belirtti. Kavramın bireysel ve toplumsal duyarlılıklara ayna tuttuğunu vurgulayan Ersoy, sürece katkı sunan kurum ve akademisyenlere teşekkür etti.

Bakanlıktan yapılan açıklamada ise sürecin, Ankara Üniversitesi İletişim Araştırmaları ve Uygulama Merkezi (İLAUM) iş birliğiyle yürütüldüğü, halktan gelen öneriler ve alanında uzman 23 kişilik kurulun değerlendirmesiyle beş kelimenin oylamaya sunulduğu hatırlatıldı. Oylamaya kalan kavramlar; “dijital vicdan”, “vicdani körlük”, “çorak”, “eylemsiz merhamet” ve “tek tipleşme” oldu.

TDK tarafından yapılan değerlendirmede, vicdanın klasik anlamda bireyin kendi davranışlarını ahlaki açıdan sorgulamasını sağlayan bir duygu olduğu ancak dijital çağda bu kavramın yeni bir boyut kazandığına dikkat çekildi. Açıklamada, sosyal medyada yapılan beğeni, paylaşım ve yorumların, birçok durumda gerçek sorumluluğun yerini aldığı vurgulandı.

TDK’ye göre “dijital vicdan”, insanların gerçek hayatta üstlenmesi gereken sorumlulukları, sosyal medya üzerinden sembolik tepkilerle ikame etmesini ifade ediyor. Bu durumun bireysel duyarlılığı pasifleştirdiği ve vicdanı “tıklanabilir” bir eyleme dönüştürdüğü belirtiliyor. Kavramın, çağımızda vicdanın dijital ortamda aldığı yeni ve çoğu zaman yanıltıcı işlevi tanımlamak açısından önemli olduğu ifade ediliyor.